ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Οι "Αέρηδες" η εθνική Βαστίλη και ο πλάτανος...

Tweet
Share
Like
Tweet
Share
Like

Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Αθήνας, ορόσημο για την πόλη, είναι ο «Πύργος των ανέμων», το  Ωρολόγιο του Ανδρονίκου Κυρρήστου - οι γνωστοί «Αέρηδες»  που δεσπόζει στη Ρωμαϊκή Αγορά. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι στα κατοπινά χρόνια η περιοχή αναδείχθηκε σε μισητό σύμβολο -σε εθνική Βαστίλη- και τι σχέση έχουν όλα αυτά με την γνωστή παροιμία "χαιρέτα μου τον πλάτανο;". Ας τα δούμε με τη σειρά...

Κατασκευασμένο μεταξύ 2ου και 1ου αι. π. Χ., το μνημείο είναι εξ ολοκλήρου από μάρμαρο, με κάτοψη μορφής κανονικού οκταγώνου, που στην αρχαιότητα λειτούργησε ως ηλιακό και υδραυλικό ρολόι, πιθανόν κι ως πλανητάριο.

ανδρο

 Σήμερα, στο σκεπασμένο  με σκαλωσιές και δίχτυ ασφαλείας  μνημείο εκτελούνται εργασίες αποκατάστασης. Από τον Νοέμβριο του 2011, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) έδωσε τη συγκατάθεσή του σε σχετική μελέτη, η οποία αναφέρει  ρωγμές, ανοίγματα στους αρμούς, απολαξεύσεις, μαύρες κρούστες, απώλειες χρωμάτων και επιχρισμάτων. Από τότε το μνημείο συντηρείται και όπως όλα δείχνουν έως το τέλος του χρόνου οι εργασίες προκειμένου να γίνει επισκέψιμο και προσβάσιμο και σε άτομα με αναπηρίες θα έχουν ολοκληρωθεί.

Και η άλλη, η παράλληλη ιστορία

Το 1721 κάτω από την Ακρόπολη, στους «Αέρηδες» της Πλάκας, οι Τούρκοι έχτισαν Μεντρεσέ, που στα τουρκικά σημαίνει ιεροσπουδαστήριο. Σε αυτό φοιτούσαν οι νεαροί μουσουλμάνοι για να γίνουν ιμάμηδες.

Στις αρχές του 18ου αιώνα όμως, οι Τούρκοι εγκατέλειψαν την πόλη, που παραδόθηκε στου Έλληνες. Η σχολή με τα δωμάτια για τους σπουδαστές και την εσωτερική αυλή μετατράπηκε σε φυλακή, η οποία λειτούργησε, από τον Όθωνα έως την περίοδο του Γεωργίου Α΄.

aerides

Ήταν μια σκληρή φυλακή. Μπροστά από την πύλη υπήρχε ένας μεγάλος πλάτανος. Στα κλαδιά του κρεμούσαν τους καταδικασμένους σε θάνατο, κυρίως ποινικούς, αλλά και πολιτικούς κρατούμενους. Το δέντρο είχε γίνει σύμβολο θανάτου αλλά και αδικίας, καθώς προφανώς αυτοί που κρέμονταν από τα κλαδιά του ήταν οι φτωχοί και μη προνομιούχοι.

Φυσικά αντιπροσώπευε και την εξουσία των Βαυαρών, που καταπίεζαν το λαό και καταλήστευαν τα δημόσια ταμεία. Έτσι, όταν για κάποιους έφθανε η ώρα της αποφυλάκισης, βγαίνοντας από την πύλη της φυλακής κοίταζαν πίσω προς τα κελιά των πρώην συγκρατούμενών τους και τους φώναζαν: «χαιρέτα μου τον πλάτανο».

Τους εύχονταν να βγουν και εκείνοι από τη φυλακή και να μην ξαναδούν ποτέ τον πλάτανο του θανάτου. Η φράση έμεινε από τότε και τη χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε μια κατάσταση που είναι χαμένη εκ των προτέρων, γιατί συνήθως κάποιος τη χειρίστηκε με λάθος τρόπο. Από τον Μεντρεσέ από τον οποίον σήμερα σώζεται μοναχά η πόρτα, βγήκε και η φράση «καλή κοινωνία» που χρησιμοποιούν οι φυλακισμένοι.

Οι φυλακές κατεδαφίστηκαν το 1898 από τους ίδιους του πολίτες! Λίγα χρόνια αργότερα, το 1915, ο πλάτανος είχε την ίδια τύχη μετά από ένα χτύπημα κεραυνού! Για περίπου έναν αιώνα το αιωνόβιο δέντρο είχε γίνει η καρμανιόλα κάτω από τον Ιερό Βράχο, όπως μαρτυρά και το ποίημα του Αχιλλέα Παράσχου που ουσιαστικά ασκεί κριτική στην βασιλική εξουσία (1861)

«Ω Πλάτανε του Μενδρεσέ, στοιχειό καταραμένο της τυραννίας τρόπαιο, σε φυλακή υψωμένο Θα έρθη η ώρα πλάτανε, της χώρας μας Βαστίλη, που ξυλοκόπους, η οργή του Έθνους θα σου στείλη, και πέλεκυς στη ρίζα σου ελεύθερα θ’ αστράψη. Δεν θα σε φαν γεράματα, φωτιά δεν θα σε κάψη, και γύρω θα χορέψωμε στη στάχτη σου τη κρύα εμείς, που θάφτει σήμερα εδώ η τυρρανία».

(Με στοιχεία από: Ναυτεμπορική και Μηχανή του χρόνου)

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: Προηγούμενο θέμα Επόμενο θέμα

Προσθήκη σχολίου

Premium Penna Reporter Mamamia CityWoman
Copyrights © 2009-2019 Premium S.A. All Rights Reserved.